بيابان‌هاى اطراف حرم مسافران خانهء حق از هر كجاى جهان ، با هر وسيله‌اى حركت كنند ، اكثر آنان به خصوص در اين زمان ناچارند وارد جده شوند و از آنجا در صورت وسعت وقت به مدينه و در صورت ضيق زمان به مكه روند . در هر صورت ديدهء زائر اولين بار به بيابان‌هايى مىافتد كه در امتداد حرم قرار گرفته ، بيابان‌هايى خالى از آب و علف ، بيابان‌هايى پر از سنگ و ريگ و پستى و بلندى ، سرسبزى آن خار مغيلان ، آبش سراب ، نرميش سنگ‌ريزه و رمل ، با ديدن اين مناظر در عالم فكر خود چنين تصور كند كه از دنيا رفته و وارد ميقات قيامت شده ؛ زيرا در ورود به قيامت انسان هيچ خبرى از محرمان و آشنايان و ساير برنامه‌ها جز اعمال خود نمىبيند ، آنجا دادگاه عدالت را در مقابل ديدگاه خود ملاحظه مىكند و بس كه در آن دادگاه بدون لحاظ زن و فرزند و مال و منال از او طلب عمل صالح و ايمان مىكنند ، اگر وقت ورودش به حريم آن بيابان‌ها شب است بايد ياد تنهايى قبر و سؤال مأموران حق بيفتد و با شنيدن سر و صداى حيوانات موذى ، به ياد عذاب دردناك كه براى مجرمان فراهم شده افتاده و به خدا پناه ببرد . آرى ، در همه حال به فكر خويش افتد ، به فكر گذشتهء خويش افتد ، آيندهء خود را ببيند ، نظرى به وقت مرگ و افتادن در بيابان تنهايى برزخ بيندازد ، شايد اين گونه افكار در روحيهء او و در تمام جوانب وجودش ايجاد انقلاب كند ، شايد با ياد چنين برنامه‌هايى برقى از عالم ملكوت به جان او زنند تا با حرارت آن برق از اين سردى و تنبلى و تن‌پرورى و سستى و سكون در امور معنوى رها شده ، دستى از او بگيرند و در بقيهء عمرش بتواند حركت خود را به سوى مقصد اعلى تنظيم كند .